آفت شناسی
صدپایان
صدپایان شکل باریک ،
دراز و بندبندی دارند و از طرف پشتی شکمی پهن میباشند. در سر یک جفت شاخک طویل با
12 بند یا بیشتر وجود دارد و یک جفت آرواره زیرین و دو جفت ، آرواره زیرین نیز در
سه آنها یافت میشود. بدن هزارپایان استوانهای و مرکب از قطعههای بسیار میباشد
و در دیواره بدن آنها رسوبات املاح آهکی وجود دارد اکثرا آنها رنگ روشن دارند
چشمهای ساده دارند و شکم آنها طویل بوده و دستگاهها و گردش خون و گوارش تا حدودی
مانند صدپایان است. هزار پایان در جاهای مرطوب و تاریک زیر سنگها یا داخل چوبهای پوسیده
زندگی میکنند.
در گونههای مختلف بدن از 15 تا 173 قطعه تشکیل میشود. اولین قطعه دارای یک جفت چنگال سم چهاربندی است دارای دو یا سه جفت غده بزاقی در دهانند و دارای دو لوله مالپیگی طویل میباشند که عمل دفع مواد را دارد. منفذ تناسلی میان شکمی و در آخرین بند قرار دارد. جنسها از هم مجزا هستند هر یک دارای یک غده تناسلی پشتی و غدههای فرعی زوج میباشند. این غدهها به یک سوراخ تناسلی واقع در سطح شکمی میپیوندند.
محل زندگی
صدپایان بیشتر در کشورهای گرم زندگی میکنند. روزها زیر سنگها و چوب مخفی میشوند و شبها برای شکار کرم خاکی و حشرات به سرعت به اطراف میروند. گونههای بزرگ ممکن است موشها را نیز شکار کنند. بطور کلی حیوانات شبانهاند. از ترسییری Tertiary تا به حال وجود داشته و امروز نیز وجود دارند.
نحوه تغذیه
این جانوران شکار را با زهر ناشی از مجرای چنگال سم میکشند و با کمک آرواره زیرین میجوند.
نحوه تولید مثل
بعضی از صدپایان تخم گذارند و بقیه بچهزا هستند. بچه جانور به بالغ شباهت دارد و دارای همان تعداد یا تعداد کمتری قطعه نسبت به بالغها میباشد و جنسها از هم جدا هستند.
انواع گونه
صدپایان شامل 1700
گونهاند. ژئوفیلوس (Geophilus) دارای بدنی نازک و صاف است 93 تا 31 جفت پا دارد، لیتوبیوس
(Lithobius) تا 30 میلیمتر بلندی میرسد 15 جفت پا دارد. اسکلوپاندرا (Scolopendra) تا 100 میلیمتر بلندی دارد و دارای 21 جفت پا میباشد. سرماتیافورسپس (Cermatia scutigera) یا صدپای خانه تا 25 میلیمتر بلندی میرسد. 15 جفت پا دارا
پاها و شاخکها همگی دراز و باریک چشمهای آنها مرکب است در ساختمانها زندگی میکند
حرکتی تند و سریع دارد و از حشرات تغذیه میکند.
بعضی گونههای مناطق حاره به درازای بیش از 10 تا 12 سانتیمتر میرسند و محل گزش آنها برای انسان بسیار دردناک و گاهی خطرناک است. صد پاهای خانگی کوچک و چابکند دارای 15 جفت پای شکننده و درازند. این جانوران حشرات را نمیخورند و برای انسان بیزیانند.
ساختمان قلب )گردش خون)
قلب در طول بدن امتداد داشته و از حفره دل پوشی احاطه شده است و در آن یک جفت منفذ و سرخ رگهای جانبی در هر قطعه دیده میشود. در بعضی قطعهها سوراخهایی وجود دارد که به یک دسته باهم پیوسته لولههای نایی متصل میگردد.
ساختمان چشم
چشمهای آنها ساده است.
عمل دفع
دارا دو لوله مالپیگی طویل میباشند که عمل دفع مواد را دارد.